SİGARA VE KANSER

            Bugünkü bilgilerimize göre kansere neden olan faktörlerin % 80 kadarı çevremizde bulunan faktörlerdir. Kanserin çevresel nedenleri arasında kuşkusuz en önemli olanı sigara içilmesidir. Sigara ile kanser arasındaki ilk kez geçtiğimiz yüzyılın ortalarına doğru dikkatleri çekmeye başlamıştır. O yıllarda bazı doktorlar akciğer kanserli hastaların çoğunun sigara içen kişiler olduğunu gözlemlemişler, buradan hareketle de akciğer kanserinin meydana gelmesinde sigaranın etkisi olabileceğini düşünmüşlerdir. İlk gözlemlere göre toplum genelinde sigara içme sıklığının % 50-60 dolayında olduğu olduğu o yıllarda akciğer kanseri olan hastaların %90 kadarının sigara içiyor olması dikkatleri çekmiştir. İzleyen yıllarda bu konuyu incelemek üzere çok sayıda bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda kanserli hastalar arasında  sigara içenlerin çoğunlukta olduğu saptanmıştır.

            Sigara içilmesi ile kanser arasındaki ilişki ilk olarak akciğer kanseri ilişkisi şeklinde ortaya konmuştur. Ancak daha sonra yapılan çalışmalarda sigara içenlerde akciğer kanseri dışında da pek çok kanserin görülme sıklığının arttığı gösterilmiştir. Bu kanserlerden bazıları sigara dumanının doğrudan temas ettiği ağız-yutak-gırtlak-akciğer gibi organlar olurken bazı kanserlerde sigara dumanının doğrudan temas etmediği meme, mesane, rahim gibi diğer organ kanserleridir. O halde sigara dumanı içinden bulunan kanser yapan kimyasal maddeler kan yolu ile bu organlara ulaşmak suretiyle çeşitli organlarda kanser meydana gelmesine neden olmaktadır.

            Bugünkü bilgilerimize göre tütün kullanımı ile ilişkili olan başlıca kanser türleri şunlardır:
1.Akciğer Kanseri
2.Gırtlak Kanseri
3.Ağız boşluğu-yutak kanserleri
4.Dudak Kanseri
5.Yemek borusu kanseri
6.Mide kanseri
7.Kalın barsak kanseri
8.Pankreas kanseri
9.Meme kanseri
10.Mesane ve böbrek kanseri
11.Rahim boynu kanseri
12.Kan kanseri
12.Yumurtalık kanseri
Sigaranın neden olduğu kanserlerden (ve diğer sağlık sorunlarından) korunmanın  en iyi yolu sigara içmemektir. Sigaranın bırakılmasından sonra kanser ve diğer hastalıkların riskinin azaldığı ortaya konmuştur.

Prof.Dr.Nazmi Bilir
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D.
Sigara ve Kanser, T.C.Sağlık Bakanlığı Tütünle Mücadele Serisi isimli yayından alınmıştır.